Dag pose, dag snobisme, dag deugdrang, tot de volgende keer maar weer, want jullie rollen zijn natuurlijk niet uitgespeeld. Ik omhels nu, met grote hartstocht en dankbaarheid, de eenvoud zoals hij zich tijdens de Dodenherdenking aan tv-kijkend Nederland manifesteerde. De bevrijdende eenvoud van André van Duin.

No-nonsense, geen poespas, rechttoe-rechtaan. Zo is André van Duin en zo was ook de 4 mei-toespraak waarin zijn voor de Arbeitseinsatz naar Duitsland gedeporteerde Rotterdamse vader centraal stond, een overdenking waarin goddank niet gepoogd werd ‘de eigen voortreffelijkheid te etaleren en arglistig tussendoor de eigen politieke voorkeur als reddingsboei voor aankomend onheil te propageren’, zoals mr. Theo het vol bewondering voor André zei (laat varen die eeuwige neiging om uw op hol geslagen partijleider te verdedigen, maître, beperk u tot dit soort bespiegelingen en ik omhels u óók).

Vooruit, ik gooi er meteen ook maar een beroemde uitspraak van de tegenwoordig helaas veel te weinig geciteerde Godfried Bomans tegenaan: “Eenvoud is niet het kenmerk van de beginner. Eenvoud is de duur bevochten stempel van de meester.”

Zeg maar tegen uw leraar, juffrouw, dat de schrijver hier helemaal niets mee bedoelde

Ach, Bomans. Wat mis ik ‘m toch. Als ik zijn naam hoor denk ik trouwens niet alleen aan een geniale schrijver maar ook aan een anekdote waarin mijn vrouw een rol speelt als scholiere. Zij kreeg, als Haarlemse, van haar leraar Nederlands de opdracht om een bepaalde tekst uit een verhaal van Godfried Bomans te verklaren. Zij zocht zijn nummer in het plaatselijke telefoonboek op, legde hem uit wat de reden van haar telefoontje was en hoorde vervolgens een schaterlach aan de andere kant van de lijn.

“Zeg maar tegen uw leraar, juffrouw, dat de schrijver hier helemaal níets mee bedoelde. U mag mij citeren.”

Enfin, André dus.

Dré voor intimi.

Ik heb, een kwart eeuw geleden alweer, een paar jaar voor hem mogen werken en werd bij elke ontmoeting getroffen door zijn gewoonheid - en dan in de meest positieve zin des woords. Achter al die weergaloze typetjes school een lieve, positieve man met een hoog arbeidsethos en zonder ook maar een greintje kapsones, die mij bijvoorbeeld desgevraagd deelkundig maakte van het recept van zijn befaamde groentesoepdieet. En zo is-ie nog steeds. Hij kreeg veel voor zijn kiezen de laatste jaren, maar hij blijft die Rotterdamse arbeidersjongen die vindt dat je anderen zo weinig mogelijk met je sores moet lastigvallen en dat je je bovendien nooit beter moet voordoen dan je bent.

De ernst was er altijd al hoor, als niemand keek.

Maar tegenwoordig, sinds de serie Het Geheime Dagboek van Hendrik Groen, is de ernst er ook voor het grote publiek.

In al haar arrogantie noemde schrijfster Solange Leibovici - dag pose, dag snobisme, dag deugdrang - Dré's toespraak vooraf al een farce. Het tegendeel bleek het geval: het werd, daar op die lege Dam, een indrukwekkend vertoon van bescheidenheid en nederigheid, voor iedereen begrijpelijk en mede daardoor briljant in zijn eenvoud, de duur bevochten stempel van de meester.

Mijn Telegraaf-stukjes worden enkele dagen na publicatie op dit blog geplaatst. Abonneer je op de krant wanneer je ze direct wil lezen. Klik op logo voor meer info.