Kijk, dat vind ík nou humor: de 44ste editie van het Leids Cabaret Festival, die voor februari 2023 stond gepland, is geschrapt omdat er onvoldoende talent is bespeurd. Ik meteen de site van dat festival bezoeken natuurlijk. Wat dacht je dan. Zeker wanneer ik door leedvermaak word gedreven wil ik altijd het naadje van de kous weten, maar ditmaal kon ik binnen drie seconden vaststellen dat dat eigenlijk overbodig was.

Wat was het eerste dat ik zag?

Het logo van BnnVara.

Humorcrisis verklaard.

O, u wist niet dat er naast de energiecrisis, de Oekrainecrisis, de klimaatcrisis, de asielcrisis, de milieucrisis, de stikstofcrisis, de eurocrisis, de onderwijscrisis, de zorgcrisis, de immigratiecrisis, de coronacrisis, de handhavingscrisis, de woningbouwcrisis, de economische crisis, de sociaalmaatschappelijke crisis en niet te vergeten al die identiteitscrises nu er ruim honderd verschillende genders blijken te zijn, tevens een humorcrisis bestaat?

Ter verklaring citeer ik mijn moeder zaliger: „Alles waar ’te’ voor staat is niet goed.” Als kind antwoordde ik dan natuurlijk heel pienter met „behalve te veel geld”, maar in feite had ze gelijk. En dat is precies wat er met de cabarethumor, waarop BnnVara – vroeger de Vara alleen – qua uitzendrechten al jarenlang zo’n beetje het monopolie heeft, aan de hand is.

Het is te veel veredelde stand-upcomedy geworden, te saai, te weinig origineel

Het is te veel van hetzelfde geworden. Het is te vaak dezelfde humor, of het ondernemen van pogingen daartoe. Het is te veel veredelde stand-upcomedy, te saai, te weinig origineel. Er worden te vaak gemakkelijke inruilgrappen gemaakt, behalve bijvoorbeeld door de onnavolgbare Hans Teeuwen en de totaal verschillend acterende Jochem Myjer en Ronald Goedemondt, twee al even briljante gasten die ook een geheel eigen stijl hebben opgebouwd en zich niet toevallig liever komiek dan cabaretier noemen.

Youp zette ooit de trend. Ze willen daarom allemaal Youp zijn, terwijl er maar één is die Youp kan zijn, namelijk Youp. Bovendien wordt de humor in die kringen steeds enger afgebakend, lees: steeds nadrukkelijker aan de hedendaagse fatsoensnormen onderworpen. Het begon jaren geleden met zwichten voor islamitische toorn, maar inmiddels zijn er meer onderwerpen die zij geacht worden niet meer te behandelen omdat er anders te hard op teentjes wordt getrapt. De kwetsangst is er onder invloed van woke stevig ingeramd en dus richten zij zich met hun spotternijen hoofdzakelijk nog op – vertegenwoordigers van – bevolkingsgroepen waarvan ze weinig te vrezen hebben en wier tegengeluid doorgaans defensief en argumentvrij kan worden beantwoord met: zo dom dit. Dat is de doodsteek.

Ziet u die ganzenren daar? Ziet u hoe al die ganzen via een trechter worden volgepropt? Dat zijn Nederlandse cabaretiers terwijl zij door BnnVara sociaal wenselijke instructies door de strot krijgen geduwd.

„We willen corona niet overal de schuld van geven”, las ik verder op de website van het Leids Cabaret Festival. „Ook de tijdgeest verandert.”

Dat is inderdaad voor meerderlei uitleg vatbaar, maar met verwijzing naar voornoemd logo neig ik voorlopig naar: alleen onze mores geldt.